NORMAL DIŞI DAVRANIŞLAR PSİKOLOJİSİ
Normal dışı davranış denince insanın aklına gelen nedir?
İnsanların bu evrende kurmuş olduğu düzen'e uymama davranışı mıdır?
Bence iki türlü normal dışı davranış vardır ; birincisi ; topluma ayak uydurmakta ayak direten ve bunu bilinçli olarak yapan daha çok kendi isteklerine göre yaşayan insanlar.
İkincisi;İnsanın kendi kontrolü dışında oluşan , kendisine ve hatta çevresine zarar veren psikolojik ve fizyolojik davranışlardır.Davranış bozukluğu gösteren kimselere sık sık rastlanmaz , ne var ki çevreye daha dikkatli bakılırsa , tuhaf davranan , alışılmış davranıştan farklı hareket eden kimseleri görme olasılığı vardır.(Cüceloğlu , 1991 , s.433)
Vaka(1)
Murat henüz 19 yaşını yeni doldurmuş bir üniversite öğrencisidir.Lisede bütün derslerinden sürekli pekiyi alan bir öğrenci olduğu halde, üniversitede çoğunlukla orta almaktadır.Murat okul yıllarının sonuna doğru derslere devam etmemeye ve bazı yakın arkadaşlarına kendisinin değersiz bir kişi olduğunu , herkesi hayalkırıklığına uğrattığını söylemeye başlıyor.Birkaç kez intihardan söz ediyor.Bu hayatın yaşamaya değer olmadığını ifade ediyor.
Vaka(2)
İbrahim 36 yaşındadır ve bir bankada muhasebeci oalrak çalışmaktadır.Karısı ilkokul öğretmenidir...İbrahim çok konuşmayan , sessiz , sakin , içine dönük bir kimsedir.Sorunları olduğu zaman bu sorunları konuşmaz , içine atar.Sık sık kaygılanır, gelecekle ilgili kuşkuları vardır , ancak bu konuda kimseyle konuşmaz.İbrahim'in kaygıları bazen günler , hatta haftalarca sürer.Kimseye bahsetmediği için herkes onun hiç sorunu yokmuş gibi zanneder ama, ibrahim'in içi kaygıyla yüklüdür.
Normal dışı davranışlar iki kategoriye ayrılır.
1.Sosyal-etiketleme yaklaşımı ( social-labeling approach )
2.Kendini-etiketleme yaklaşımı (self-labeling approach)
Bu tanımları örnek vakalar üzerinden tanımlayalım.Murat ve İbrahim'ın davranışları birbirinden farklıdır fakat ikiside normal dışıdır.Murat'ın arkadaşları onun için üzülür ve ona yardım edecek birilerini ararlar.Böyle normal dışı davranışların tanımlanmasına sosyal-etiketleme yaklaşımı adı verilir.İbrahim ise durumunun ve ne kadar mutsuz olduğunun farkındadır.Kendisinin normal olmadığını bilir.Bu tip yaklaşıma kendini-etiketleme yaklaşımı adı verilir.
(Cüceloğlu , 1991 , s.433-434)
